تصویر کلی دستورالعمل جدید
بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران در راستای ساماندهی به فعالیتهای مرتبط با ارزهای دیجیتال، دستورالعمل جدیدی را به صرافیهای داخلی و نهادهای مرتبط ابلاغ کرد. این دستورالعمل که پس از ماهها بررسی تدوین شده، تلاش میکند چارچوب روشنتری برای فعالیت صرافیها، نحوهی نگهداری دارایی کاربران و گزارشدهی به نهادهای ناظر ایجاد کند. هدف اصلی، کاهش ریسکهای مرتبط با پولشویی و حفاظت از حقوق کاربران است.
طبق این دستورالعمل، صرافیهای داخلی موظفاند الزامات احراز هویت را با دقت بیشتری اعمال کنند و سقف معاملات روزانه و ماهانه را بر اساس سطح احراز هویت کاربر تعیین کنند. همچنین، نگهداری دارایی کاربران باید بهصورت تفکیکشده از دارایی صرافی انجام شود تا در صورت بروز مشکلات مالی برای صرافی، دارایی کاربران محفوظ بماند. این یکی از مهمترین تغییرات است که میتواند اعتماد عمومی را افزایش دهد.
تغییرات کلیدی برای کاربران
از منظر کاربر، چند تغییر مهم در کار ایجاد شده است. نخست، تقویت فرایند احراز هویت؛ کاربران باید مدارک هویتی معتبر و بهروز ارائه کنند و تأیید احراز هویت ممکن است کمی بیشتر از گذشته طول بکشد. این موضوع ممکن است در کوتاهمدت باعث ناراحتی برخی کاربران شود، اما در بلندمدت به نفع همه است.
دوم، اعمال سقف معاملات بر اساس سطح احراز هویت. کاربرانی که احراز هویت سطح پایه دارند، سقف معاملهی پایینتری خواهند داشت. برای افزایش سقف، باید احراز هویت سطح بالاتر را تکمیل کنند که شامل ارائهی مدارک بیشتر مثل تأیید نشانی است. این رویکرد مشابه استانداردهای بینالمللی است.
سوم، الزام به تأیید دو مرحلهای (2FA) برای انجام برداشت. کاربرانی که 2FA فعال نباشد، نمیتوانند دارایی خود را از صرافی خارج کنند. این یک اقدام امنیتی مهم است که میتواند سرقت دارایی را بهشدت کاهش دهد.
چهارم، شفافیت بیشتر در کارمزدها. صرافیها موظفاند تمام کارمزدها (معامله، برداشت، انتقال) را بهصورت شفاف قبل از تأیید سفارش به کاربر نمایش دهند.
وضعیت صرافیهای ایرانی
صرافیهای ایرانی عمده مثل نوبیتکس، ولکس، بیتپین و رمزینکس همگی در حال تطبیق عملیات خود با این دستورالعمل هستند. برخی از این صرافیها پیشتر بخش عمدهای از الزامات را اجرا میکردند و تنها نیاز به اصلاحات جزئی دارند. اما برای صرافیهای کوچکتر، تطبیق کامل ممکن است زمانبر باشد.
از طرفی، این دستورالعمل میتواند باعث افزایش هزینههای عملیاتی صرافیها شود، زیرا الزامات انطباق و گزارشدهی بیشتری را ایجاد میکند. این هزینهها ممکن است بهصورت افزایش جزئی کارمزد به کاربران منتقل شود. با این حال، افزایش اعتماد و شفافیت میتواند در بلندمدت ورود سرمایهی بیشتری را به بازار ایرانی تسهیل کند که به نفع همه است.
همچنین، این دستورالعمل میتواند فیلتری برای صرافیهای نامعتبر باشد. صرافیهایی که توان فنی و مالی تطبیق ندارند، ممکن است از بازار خارج شوند. این موضوع به نفع کاربران است زیرا ریسک مواجهه با صرافیهای ناشناخته کاهش مییابد.
نگاهی به استخراج رمزارز
دستورالعمل جدید بخشهایی دربارهی استخراج رمزارز نیز دارد. طبق آن، فعالیت استخراج باید با مجوز صادرشده از نهادهای ذیصلاح انجام شود وminerها موظفاند انرژی مصرفی خود را از شبکهی برق با تعرفهی مصوب تأمین کنند. استخراج بدون مجوز و استفاده از برق یارانهای همچنان ممنوع است و با برخورد قهری مواجه خواهد شد.
این موضوع اهمیت دارد زیرا در سالهای گذشته، استخراج غیرمجاز با برق یارانهای باعث آسیب به شبکهی توزیع برق و افزایش قطعی شده بود. دولت در تلاش است با صدور مجوز به استخراجکنندگان قانونی، فعالیت را به شکل سازمانیافتهتر هدایت کند و در عین حال، درآمد ارزی حاصل از صادرات رمزارز استخراجشده را به اقتصاد کشور بازگرداند.
توصیههای عملی برای کاربران
کاربران ایرانی توصیه میکنند چند اقدام ساده را برای تطبیق با شرایط جدید انجام دهند. نخست، احراز هویت خود را در صرافیهای مورد استفاده کامل کنند تا دچار محدودیت معامله نشوند. دوم، تأیید دو مرحلهای را فعال کنند (این کار برای امنیت حساب هم ضروری است). سوم، در چند صرافی معتبر حساب داشته باشند تا در صورت بروز محدودیت موقت در یکی، گزینههای جایگزین داشته باشند.
چهارم، با قوانین مالیاتی مرتبط با معاملات رمزارز آشنا باشند. در دستورالعمل جدید، الزامات گزارشدهی مالیاتی نیز تقویت شده است و کاربرانی که سود قابل توجهی از معاملات کسب میکنند، باید این موضوع را جدی بگیرند. برای اطلاعات بیشتر میتوانید به راهنمای مالیات رمزارز در ایران مراجعه کنید.
در نهایت، توصیه میشود کاربران فقط با صرافیهای معتبر و دارای سابقهی شفاف کار کنند. دستورالعمل جدید اگرچه چارچوب بهتری ایجاد میکند، اما جایگزین احتیاط شخصی نمیشود. مانیتورینگ مداوم اخبار و قوانین از سوی کاربران ضروری است.