آربی‌کوین
دایره‌المعارف ۵۰+ اصطلاح قابل جستجو

دایره‌المعارف رمزارز

راهنمای کامل اصطلاحات و مفاهیم رمزارز به زبان فارسی. هر واژه با تعریف ساده و کاربردی توضیح داده شده تا معامله‌گران ایرانی بتوانند به‌راحتی مفاهیم بازار کریپتو را درک کنند. این مجموعه شامل بیش از ۵۰ اصطلاح کلیدی است که هر معامله‌گر باید بداند.

86 اصطلاح یافت شد

۲(1 اصطلاح)

۲FA
Two-Factor Authentication
امنیت

احراز هویت دو مرحله‌ای؛ لایه‌ی اضافی امنیت که علاوه بر رمز عبور، یک کد موقت (معمولاً از اپلیکیشن یا SMS) را نیز درخواست می‌کند.

آ(3 اصطلاح)

آربیتراژ
Arbitrage
معاملاتی

خرید یک دارایی از بازار با قیمت پایین‌تر و فروش هم‌زمان آن در بازار با قیمت بالاتر برای کسب سود از اختلاف قیمت. در بازار کریپتو، این اختلاف معمولاً بین صرافی‌های مختلف وجود دارد.

آربیتراژ مثلثی
Triangular Arbitrage
معاملاتی

نوعی آربیتراژ که در آن از سه جفت‌ارز مختلف در یک صرافی استفاده می‌شود تا از اختلافات کوچک قیمت سود کسب شود. مثلاً تبدیل USDT به BTC، سپس BTC به ETH و در نهایت ETH به USDT.

آدرس کیف پول
Wallet Address
امنیت

رشته‌ای از حروف و اعداد که به‌عنوان آدرس دریافت رمزارز استفاده می‌شود. مانند شماره حساب بانکی، اما در بلاکچین.

ا(7 اصطلاح)

اتریوم
Ethereum
عمومی

دومین رمزارز بزرگ بازار و پلتفرم اصلی قراردادهای هوشمند. اتریوم به توسعه‌دهندگان اجازه می‌دهد برنامه‌های غیرمتمرکز (dApps) بسازند.

استیبل‌کوین
Stablecoin
عمومی

رمزارزی که ارزش آن به یک دارایی خارجی (معمولاً دلار آمریکا) وابسته است تا نوسان آن کم باشد. تتر (USDT) و USDC معروف‌ترین استیبل‌کوین‌ها هستند.

استخراج
Mining
فنی

فرآیند تأیید تراکنش‌ها و افزودن آن‌ها به بلاکچین با استفاده از قدرت پردازشی کامپیوتر. استخراج‌کنندگان در ازای این کار، پاداش رمزارز دریافت می‌کنند.

اسپرد
Spread
معاملاتی

اختلاف بین بهترین قیمت خرید (Bid) و بهترین قیمت فروش (Ask) در یک دفتر سفارش. اسپرد کمتر نشان‌دهنده‌ی نقدینگی بالاتر است.

اسلات
Slot
فنی

واحد زمانی در شبکه‌هایی مانند سولانا برای تولید بلاک. هر اسلات معمولاً ۴۰۰ میلی‌ثانیه طول می‌کشد.

اوردبوک
Order Book
معاملاتی

فهرست الکترونیکی از سفارش‌های خرید و فروش در یک صرافی که نشان می‌دهد در هر قیمت چه مقدار تقاضا و عرضه وجود دارد.

ایرفارم
Airdrop
عمومی

توزیع رایگان توکن جدید بین کاربران یک پروژه برای افزایش آگاهی و توزیع اولیه. معمولاً به دارندگان یک توکن خاص یا کاربران فعال داده می‌شود.

ب(4 اصطلاح)

بایننس
Binance
بازار

بزرگ‌ترین صرافی رمزارز جهان از نظر حجم معاملات. بایننس بیش از ۱۰۰ میلیون کاربر در سراسر جهان دارد.

بلاک
Block
فنی

واحد داده در بلاکچین که شامل مجموعه‌ای از تراکنش‌ها است. هر بلاک به بلاک قبلی متصل می‌شود و زنجیره‌ای از بلاک‌ها تشکیل می‌شود.

بلاکچین
Blockchain
فنی

فناوری پایه‌ی رمزارزها؛ یک دفتر کل توزیع‌شده که تراکنش‌ها را در بلاک‌های متصل به هم ثبت می‌کند. غیرمتمرکز و تغییرناپذیر است.

بیت‌کوین
Bitcoin
عمومی

اولین و بزرگ‌ترین رمزارز جهان که در سال ۲۰۰۹ توسط شخصی ناشناس با نام مستعار ساتوشی ناکاموتو ایجاد شد. بیت‌کوین یک سیستم پولی غیرمتمرکز است.

پ(3 اصطلاح)

پمپ و دامپ
Pump and Dump
معاملاتی

یک نوع کلاهبرداری که در آن قیمت یک رمزارز کم‌نقدینگی به‌مصنوعی بالا برده می‌شود (پمپ) و سپس شرکت‌کنندگان دارایی خود را به خریداران بی‌خبر می‌فروشند (دامپ).

پوزیشن شورت
Short Position
معاملاتی

معامله‌ای که در آن معامله‌گر از کاهش قیمت سود می‌برد. در عمل، دارایی را قرض می‌گیرد، می‌فروشد و سپس در قیمت پایین‌تر خریداری می‌کند.

پوزیشن لانگ
Long Position
معاملاتی

معامله‌ای که در آن معامله‌گر از افزایش قیمت سود می‌برد. به‌عبارت ساده، خرید با امید به افزایش قیمت.

ت(4 اصطلاح)

تراکنش
Transaction
فنی

انتقال ارزش یا داده در بلاکچین. هر تراکنش باید توسط شبکه تأیید شود تا در یک بلاک ثبت گردد.

تتر
Tether (USDT)
عمومی

محبوب‌ترین استیبل‌کوین جهان که ارزش آن معادل ۱ دلار آمریکا است. در بازار ایران، تتر نقش دلار را ایفا می‌کند و نرخ تتر/تومان مهم‌ترین شاخص بازار است.

توکن
Token
عمومی

دارایی دیجیتالی که روی یک بلاکچین موجود ایجاد شده است (مانند ERC20 روی اتریوم). توکن با کوین (coin) که روی بلاکچین مستقل است، متفاوت است.

تایم‌فریم
Timeframe
معاملاتی

بازه‌ی زمانی هر کندل در نمودار قیمت. تایم‌فریم‌های رایج: ۱ دقیقه، ۵ دقیقه، ۱ ساعت، ۴ ساعت، روزانه، هفتگی و ماهانه.

ج(1 اصطلاح)

جامپ
JOMO
عمومی

مخفف Joy of Missing Out؛ برخلاف FOMO، لذت از عدم ورود به معامله‌ای که احساس می‌شد فرصت از دست رفته است.

ح(3 اصطلاح)

حد ضرر
Stop-Loss
معاملاتی

سفارش از پیش تعیین‌شده برای فروش خودکار دارایی وقتی قیمت به یک حد مشخص می‌رسد، برای جلوگیری از ضرر بیشتر.

حد سود
Take-Profit
معاملاتی

سفارش از پیش تعیین‌شده برای فروش خودکار دارایی وقتی قیمت به یک حد مشخص (سود مورد نظر) می‌رسد.

حریم خصوصی
Privacy
امنیت

محافظت از اطلاعات شخصی و معاملاتی کاربران. در بلاکچین، تمام تراکنش‌ها عمومی هستند اما هویت کاربران می‌تواند ناشناس باشد.

خ(1 اصطلاح)

خرید (Bid)
Bid
معاملاتی

بالاترین قیمتی که خریداران آماده‌اند برای یک دارایی بپردازند. در دفتر سفارش، نشان‌دهنده‌ی تقاضا است.

د(1 اصطلاح)

دفتر سفارش
Order Book
معاملاتی

همان اوردبوک؛ فهرست سفارش‌های خرید و فروش باز در یک صرافی که نشان‌دهنده‌ی عرضه و تقاضا در سطوح قیمتی مختلف است.

ر(2 اصطلاح)

روی زنجیره
On-chain
فنی

تراکنش‌ها یا داده‌هایی که مستقیماً روی بلاکچین ثبت می‌شوند و برای همه قابل مشاهده هستند. برخلاف off-chain که خارج از بلاکچین انجام می‌شود.

ریسک سیستماتیک
Systematic Risk
معاملاتی

ریسکی که کل بازار را تحت تاثیر قرار می‌دهد و با تنوع‌بخشی قابل حذف نیست. مانند رکود اقتصادی یا تغییر مقررات.

س(2 اصطلاح)

ساتوشی
Satoshi
عمومی

کوچک‌ترین واحد بیت‌کوین، معادل ۰.۰۰۰۰۰۰۰۱ بیت‌کوین. نام‌گذاری شده به افتخار سازنده‌ی بیت‌کوین، ساتوشی ناکاموتو.

سخت‌افزار والت
Hardware Wallet
امنیت

نوعی کیف پول کریپتو که کلیدهای خصوصی را روی یک دستگاه فیزیکی ذخیره می‌کند. امن‌ترین روش برای نگه‌داری حجم بالای رمزارز است. Ledger و Trezor معروف‌ترین برندها هستند.

ش(1 اصطلاح)

شبکه‌ی اصلی
Mainnet
فنی

نسخه‌ی اصلی و فعال یک بلاکچین که تراکنش‌های واقعی روی آن انجام می‌شود. برخلاف Testnet که برای آزمایش است.

ص(1 اصطلاح)

صدور
Minting
فنی

فرآیند ایجاد یک توکن یا NFT جدید. در NFT، minting یعنی تبدیل یک فایل دیجیتال به یک دارایی بلاکچینی.

ف(2 اصطلاح)

فروش (Ask)
Ask
معاملاتی

کمترین قیمتی که فروشندگان آماده‌اند دارایی خود را بفروشند. در دفتر سفارش، نشان‌دهنده‌ی عرضه است.

فیشینگ
Phishing
امنیت

کلاهبرداری که در آن فرد با جعل یک وب‌سایت یا ایمیل، اطلاعات حساس کاربر (مانند رمز عبور یا کلید خصوصی) را می‌دزدد.

ق(1 اصطلاح)

قرارداد هوشمند
Smart Contract
فنی

کدی که روی بلاکچین اجرا می‌شود و به‌طور خودکار شروط توافق را اجرا می‌کند. قراردادهای هوشمند پایه‌ی DeFi و NFT هستند.

ک(8 اصطلاح)

کاهش نصف شدن
Halving
فنی

رویدادی که هر ۴ سال در شبکه‌ی بیت‌کوین رخ می‌دهد و پاداش استخراج به نصف کاهش می‌یابد. halving بعدی در سال ۲۰۲۸ انجام می‌شود.

کارمزد گس
Gas Fee
فنی

کارمزد پرداختی برای اجرای تراکنش‌ها یا قراردادهای هوشمند روی شبکه‌هایی مانند اتریوم. کارمزد گس با شلوغی شبکه تغییر می‌کند.

کف بازار
Market Bottom
معاملاتی

پایین‌ترین نقطه‌ی یک روند نزولی که پس از آن بازار به سمت بالا برمی‌گردد. تشخیص کف بازار بسیار دشوار است.

کلید خصوصی
Private Key
امنیت

رشته‌ای از حروف و اعداد که مالکیت رمزارز شما را ثابت می‌کند. هرگز این کلید را با کسی به اشتراک نگذارید. کسی که کلید خصوصی را دارد، مالک دارایی است.

کلید عمومی
Public Key
امنیت

آدرسی که می‌توانید آن را با دیگران به اشتراک بگذارید تا برای شما رمزارز بفرستند. از کلید خصوصی تولید می‌شود اما قابل برگشت نیست.

کیف پول
Wallet
امنیت

نرم‌افزار یا سخت‌افزاری که کلیدهای خصوصی شما را ذخیره می‌کند و به شما اجازه می‌دهد رمزارز خود را مدیریت کنید. انواع: گرم، سرد، سخت‌افزاری.

کیف پول گرم
Hot Wallet
امنیت

کیف پولی که به اینترنت متصل است (مانند اپلیکیشن موبایل). برای استفاده‌ی روزمره مناسب است اما امنیت کمتری نسبت به کیف پول سرد دارد.

کیف پول سرد
Cold Wallet
امنیت

کیف پولی که به اینترنت متصل نیست (مانند کیف پول کاغذی یا سخت‌افزاری آفلاین). امن‌ترین روش برای نگه‌داری حجم بالای رمزارز.

گ(2 اصطلاح)

گراهام
Gwei
فنی

واحد اندازه‌گیری کارمزد گس در اتریوم. ۱ Gwei = ۰.۰۰۰۰۰۰۰۰۱ ETH. کارمزد تراکنش‌های اتریوم به Gwei اعلام می‌شود.

گس لیمیت
Gas Limit
فنی

حداکثر کارمزد گسی که برای یک تراکنش پرداخت می‌کنید. اگر تراکنش بیش از این مقدار گس نیاز داشته باشد، ناموفق می‌شود اما کارمزد کسر می‌گردد.

ل(3 اصطلاح)

لیکوئیدیتی
Liquidity
معاملاتی

نقدینگی؛ میزان آسانی تبدیل یک دارایی به پول نقد بدون تاثیر بر قیمت. دارایی با نقدینگی بالا را می‌توان به‌سرعت و با لغزش کم فروخت.

لغزش
Slippage
معاملاتی

تفاوت بین قیمتی که انتظار داشتید و قیمتی که معامله در آن اجرا شد. در معاملات حجم بالا یا بازارهای کم‌نقدینگی، لغزش می‌تواند قابل توجه باشد.

لوریج
Leverage
معاملاتی

استفاده از پول قرض‌شده برای افزایش حجم معامله. لوریج سود را افزایش می‌دهد اما ضرر را نیز به همان نسبت بیشتر می‌کند. بسیار پرریسک است.

م(3 اصطلاح)

ماینر
Miner
فنی

شخص یا شرکتی که به استخراج رمزارز می‌پردازد. ماینرها با قدرت پردازشی خود، تراکنش‌ها را تأیید و بلاک‌های جدید ایجاد می‌کنند.

محدودیت روزانه
Daily Limit
معاملاتی

حداکثر مبلغی که می‌توانید در یک روز از یک صرافی برداشت کنید. این محدودیت برای امنیت کاربران و جلوگیری از پولشویی اعمال می‌شود.

مدیریت ریسک
Risk Management
معاملاتی

مجموعه اقداماتی که برای کاهش احتمال ضرر و حفاظت از سرمایه انجام می‌شود. شامل تعیین حجم پوزیشن، حد ضرر و تنوع‌بخشی است.

ن(4 اصطلاح)

نقدینگی
Liquidity
معاملاتی

همان لیکوئیدیتی؛ میزان سهولت تبدیل دارایی به پول نقد بدون تاثیر قابل توجه بر قیمت.

نود
Node
فنی

کامپیوتری که کپی کامل یا جزئی از بلاکچین را ذخیره می‌کند و به شبکه کمک می‌کند تراکنش‌ها را تأیید کند. هر چه نودها بیشتر باشند، شبکه غیرمتمرکزتر است.

نوبیتکس
Nobitex
بازار

یکی از بزرگ‌ترین و قدیمی‌ترین صرافی‌های رمزارز ایران. نوبیتکس نقدینگی بالایی در جفت‌ارز USDT/TMN دارد و API کاربردی ارائه می‌دهد.

نهنگ
Whale
بازار

فرد یا نهادی که مقدار زیادی از یک رمزارز را نگه می‌دارد. حرکات نهنگ‌ها می‌تواند بر قیمت بازار تاثیر قابل توجهی بگذارد.

ه(2 اصطلاح)

هش‌ریت
Hash Rate
فنی

قدرت پردازشی شبکه‌ی استخراج، نشان‌دهنده‌ی امنیت شبکه. هر چه هش‌ریت بالاتر باشد، حمله به شبکه سخت‌تر است.

هارد فورک
Hard Fork
فنی

تغییر اساسی در پروتکل یک بلاکچین که با نسخه‌ی قبلی ناسازگار است. می‌تواند منجر به ایجاد یک بلاکچین جدید شود (مانند بیت‌کوین کش).

A-Z(27 اصطلاح)

API
Application Programming Interface
فنی

رابط برنامه‌نویسی که به نرم‌افزارها اجازه می‌دهد با یکدیگر ارتباط برقرار کنند. صرافی‌های کریپتو از API برای دسترسی برنامه‌نویسی به داده‌های بازار استفاده می‌کنند.

DCF
DCF Analysis
معاملاتی

Discounted Cash Flow؛ روش ارزش‌گذاری دارایی بر اساس جریان نقدی آینده. در کریپتو، برای پروژه‌های دارای درآمد استفاده می‌شود.

DEX
Decentralized Exchange
دی‌فای

صرافی غیرمتمرکز که بدون واسطه کار می‌کند. معاملات به‌صورت خودکار توسط قراردادهای هوشمند اجرا می‌شوند. یونی‌سواپ معروف‌ترین DEX است.

DeFi
Decentralized Finance
دی‌فای

مجموعه‌ای از پروتکل‌های مالی غیرمتمرکز که خدمات مالی (وام، مبادله، استخراج سود) بدون واسطه ارائه می‌دهند. Aave و Compound مثال‌هایی هستند.

FOMO
Fear Of Missing Out
عمومی

ترس از دست دادن فرصت؛ احساسی که باعث می‌شود معامله‌گر بدون تحلیل کافی، با دیدن رشد یک دارایی، آن را بخرد.

FUD
Fear, Uncertainty, Doubt
عمومی

ترس، ابهام و شک؛ انتشار اخبار منفی برای ایجاد وحشت و کاهش قیمت یک دارایی، معمولاً توسط کسانی که می‌خواهند در قیمت پایین خرید کنند.

ICO
Initial Coin Offering
دی‌فای

نوعی عرضه‌ی اولیه توکن که در آن پروژه‌های جدید توکن خود را به سرمایه‌گذاران می‌فروشند تا سرمایه‌ی اولیه جمع کنند. مشابه IPO در بازار بورس.

IDO
Initial DEX Offering
دی‌فای

نوعی عرضه‌ی اولیه توکن که روی صرافی‌های غیرمتمرکز (DEX) انجام می‌شود. برخلاف ICO که متمرکز است، IDO غیرمتمرکز و باز است.

IEO
Initial Exchange Offering
دی‌فای

عرضه‌ی اولیه توکن که توسط یک صرافی متمرکز انجام می‌شود. صرافی بررسی اولیه‌ای روی پروژه انجام می‌دهد که اعتبار بیشتری می‌دهد.

KYC
Know Your Customer
امنیت

فرآیند احراز هویت کاربران توسط صرافی‌ها. شامل ارائه‌ی مدارک هویتی است. در ایران، تمام صرافی‌های قانونی KYC اجباری دارند.

Layer 2
Layer 2
فنی

پروتکل‌هایی که روی یک بلاکچین (مانند اتریوم) ساخته می‌شوند تا سرعت تراکنش را افزایش و کارمزد را کاهش دهند. Arbitrum و Optimism مثال‌هایی هستند.

Limit Order
Limit Order
معاملاتی

سفارش خرید یا فروش با قیمت مشخص. سفارش فقط در آن قیمت یا بهتر اجرا می‌شود. در آربیتراژ، استفاده از Limit Order برای جلوگیری از لغزش ضروری است.

Market Order
Market Order
معاملاتی

سفارش خرید یا فروش با بهترین قیمت فعلی بازار. سریع اجرا می‌شود اما ممکن است لغزش زیادی داشته باشد. برای حجم بالا مناسب نیست.

NFT
Non-Fungible Token
عمومی

توکن غیرقابل تعویض که نشان‌دهنده‌ی مالکیت یک دارایی دیجیتال منحصر‌به‌فرد است (مانند یک اثر هنری یا کالکتیبل). NFTها روی بلاکچین ثبت می‌شوند.

Order Book
Order Book
معاملاتی

دفتر سفارش‌ها؛ فهرست الکترونیکی از سفارش‌های خرید و فروش باز در یک صرافی.

P2P
Peer-to-Peer
عمومی

معامله‌ی مستقیم بین دو نفر بدون واسطه. در بازار ایران، معاملات P2P تتر بین کاربران رایج است.

Pump
Pump
معاملاتی

افزایش سریع و مصنوعی قیمت یک رمزارز، معمولاً توسط گروه‌های هماهنگ‌شده. بسیار خطرناک است و اغلب با dump دنبال می‌شود.

ROI
Return On Investment
معاملاتی

بازگشت سرمایه؛ نسبت سود به سرمایه‌ی اولیه. مثلاً اگر ۱۰۰ دلار سرمایه بگذارید و ۱۲۰ دلار دریافت کنید، ROI شما ۲۰٪ است.

Smart Money
Smart Money
بازار

سرمایه‌ای که توسط معامله‌گران حرفه‌ای و نهادهای مالی مدیریت می‌شود. دنبال کردن حرکات smart money می‌تواند سیگنال خوبی باشد.

Staking
Staking
دی‌فای

قفل کردن رمزارز خود در شبکه‌های مبتنی بر Proof of Stake برای کمک به امنیت شبکه و کسب پاداش. شبیه به سپرده‌ی بانکی است.

TVL
Total Value Locked
دی‌فای

مجموع ارزش دلاری قفل‌شده در یک پروتکل DeFi. TVL شاخص مهمی از اندازه و سلامت یک پروژه‌ی DeFi است.

TPS
Transactions Per Second
فنی

تعداد تراکنش در ثانیه؛ شاخص سرعت یک بلاکچین. ویزا ۲۴٬۰۰۰ TPS دارد، در حالی که بیت‌کوین حدود ۷ TPS و سولانا تا ۶۵٬۰۰۰ TPS را ادعا می‌کند.

Volume
Volume
معاملاتی

حجم معاملات یک دارایی در یک بازه‌ی زمانی. حجم بالا نشان‌دهنده‌ی علاقه‌ی بازار و نقدینگی است.

Volatility
Volatility
معاملاتی

نوسان‌پذیری؛ میزان تغییرات قیمت یک دارایی در طول زمان. رمزارزها معمولاً نوسان بالایی دارند که هم فرصت و هم ریسک ایجاد می‌کند.

Wallet
Wallet
امنیت

کیف پول؛ نرم‌افزار یا سخت‌افزاری برای ذخیره و مدیریت رمزارز.

Whitepaper
Whitepaper
عمومی

سند فنی که پروژه‌ی یک رمزارز را معرفی می‌کند. وایت‌پیپر بیت‌کوین که توسط ساتوشی ناکاموتو نوشته شده، معروف‌ترین نمونه است.

Yield Farming
Yield Farming
دی‌فای

فرآیند کسب پاداش با ارائه‌ی نقدینگی به پروتکل‌های DeFi. کاربران دارایی خود را در استخرهای نقدینگی قفل می‌کنند و توکن پاداش دریافت می‌کنند.

چرا یادگیری اصطلاحات کریپتو مهم است؟

بازار رمزارز پر از اصطلاحات تخصصی است که درک آن‌ها برای هر معامله‌گری ضروری است. بدون شناخت این واژگان، نمی‌توانید مقالات تخصصی را بخوانید، اخبار را تحلیل کنید یا با سایر معامله‌گران به‌درستی ارتباط برقرار کنید. این دایره‌المعارف به‌گونه‌ای طراحی شده که با چند دقیقه مطالعه در روز، در عرض چند هفته به یک معامله‌گر آگاه تبدیل شوید.

توصیه می‌کنیم این صفحه را نشانه‌گذاری کنید و هر بار که با اصطلاح ناشناخته‌ای در دنیای کریپتو روبه‌رو شدید، به آن مراجعه کنید. همچنین، برای موفقیت در آربیتراژ، حتماً با مفاهیم پایه‌ای مانند اسپرد، آربیتراژ و کارمزدها آشنا شوید.

دانش خود را به کار بگیرید

حالا که با اصطلاحات آشنا شدید، فرصت‌های زنده‌ی آربیتراژ را در صرافی‌های ایرانی ببینید.