آربی‌کوین
راهنمای اکوسیستم ترون بیش از ۲۰۰۰ کلمهزمان مطالعه: ~۱۸ دقیقه

اکوسیستم ترون (Tron / TRX) چیست؟ راهنمای جامع

ترون (Tron) یکی از بزرگ‌ترین بلاکچین‌های لایه‌ی ۱ جهان است که با کارمزد بسیار پایین و سرعت بالا، میزبان صدها میلیارد دلار استیبل‌کوین USDT است. در این راهنما، با معماری DPoS، توکن TRX، استانداردهای TRC-20 و TRC-10، ماشین مجازی TVM، دپ‌های معروف و جنجال‌های جاستین سان آشنا می‌شوید.

مقدمه: ترون چیست؟

ترون (Tron) یک بلاکچین لایه‌ی ۱ با سرعت بالا و کارمزد بسیار پایین است که در ۲۰۱۷ با هدف اصلی تبدیل‌شدن به زیرساخت اپلیکیشن‌های محتوا و سرگرمی پایه‌گذاری شد. در آن زمان، ویزرانی سنتی مثل یوتیوب، اسپاتیفای و اپ‌استور بین تولیدکننده‌ی محتوا و مصرف‌کننده قرار داشتند و بخش بزرگی از درآمد را به‌جای خالق محتوا، خودشان برمی‌داشتند. ترون می‌خواست این واسطه را حذف کند.

در طول زمان، ترون از یک پروژه‌ی محتوایی به یک بلاکچین همه‌منظوره تبدیل شد. امروز ترون میزبان حدود ۸۶ میلیارد توکن TRX، بیش از ۵۰ میلیارد دلار USDT و صدها دپ‌است. دلیل اصلی موفقیت ترون، کارمزد نزدیک به صفر و سرعت تأیید ۳ ثانیه‌ای است که آن را برای انتقال پول، دیفای و استیبل‌کوین ایده‌آل می‌کند.

ترون توان پردازشی حدود ۲۰۰۰ تراکنش در ثانیه دارد (در مقایسه با اتریوم که حول ۱۵ تراکنش در ثانیه است). این کار با استفاده از مکانیزم اجماع DPoS (Delegated Proof of Stake یا اثبات سهام نمایندگی‌شده) ممکن شده است. در این مدل، دارندگان TRX به ۲۷ نماینده‌ی برتر (Super Representatives) رأی می‌دهند و این ۲۷ نفر بلوک‌ها را تولید می‌کنند.

اگر با مفاهیم پایه‌ی بلاکچین آشنا نیستید، راهنمای بلاکچین و برای آشنایی با مکانیزم‌های اجماع، راهنمای مکانیزم‌های اجماع را ببینید. ترون یکی از مهم‌ترین شبکه‌ها برای کاربران ایرانی است زیرا اکثر انتقال‌های USDT در صرافی‌های ایرانی روی TRC-20 انجام می‌شود.

تاریخچه و جاستین سان

ترون در سپتامبر ۲۰۱۷ توسط جاستین سان (Justin Sun)، کارآفرین چینی و فارغ‌التحصیل دانشگاه پنسیلوانیا، تأسیس شد. سان قبل از ترون، نماینده‌ی Ripple در چین بود. پروژه اولیه با نام «TRON Foundation» در سنگاپور ثبت شد و در جریان ICO (پیش‌فروش توکن) ۲۰۱۷، حدود ۷۰ میلیون دلار جمع‌آوری کرد.

نقشه‌ی راه ترون (Odyssey، Great Voyage، Apollo، Star Trek، Eternity) چشم‌انداز بلندپروازانه‌ای داشت: از یک شبکه‌ی محتوا تا یک پلتفرم جهانی پرداخت. ترون در ۲۰۱۸ mainnet خود را راه‌اندازی کرد (قبلاً توکن TRX به‌صورت ERC-20 روی اتریوم بود) و از آن زمان رشد چشمگیری داشت.

جاستین سان چهره‌ی بحث‌برانگیزی در دنیای کریپتو است. او در ۲۰۱۸ شرکت BitTorrent را خرید و توکن BTT را راه‌اندازی کرد. در ۲۰۲۰ تلاش کرد کنترل استیمیت (Steemit) را به‌دست بگیرد که باعث هارد فورک Hive شد. در ۲۰۲۳، کمیسیون بورس و اوراق بهادار آمریکا (SEC) اتهام کلاهبرداری و فروش اوراق بهادار ثبت‌نشده علیه سان و ترون مطرح کرد که در نهایت با پرداخت جریمه‌ای حدود ۳۰ میلیون دلار حل‌وفصل شد.

در سال‌های اخیر، ترون تلاش کرده خود را به‌عنوان یک سازمان غیرمتمرکز (Tron DAO) معرفی کند و نقش جاستین سان را در پس‌زمینه قرار دهد. اما واقعیت این است که سان همچنان چهره‌ی اصلی و تصمیم‌گیرنده‌ی کلیدی اکوسیستم ترون است.

معماری DPoS ترون

ترون از مکانیزم اجماع DPoS (Delegated Proof of Stake) استفاده می‌کند. در این مدل، دارندگان TRX به ۲۷ نماینده‌ی برتر رأی می‌دهند و این ۲۷ نفر به‌نوبت بلوک‌ها را تولید می‌کنند. هر بلوک حدود ۳ ثانیه تولید می‌شود و هر ۶ ساعت رأی‌گیری برای انتخاب ۲۷ نماینده‌ی برتر تازه می‌شود.

مزایای DPoS:

• سرعت بالا: ۲۰۰۰ تراکنش در ثانیه (TPS)
• تأیید سریع: بلوک ۳ ثانیه، تأیید نهایی ۱۵ ثانیه
• کارمزد پایین: به‌دلیل ساختار سبک
• مقیاس‌پذیری: بدون نیاز به L2 (برخلاف اتریوم)

معایب DPoS:

• تمرکز: تنها ۲۷ تولیدکننده‌ی بلوک وجود دارد
• خطر هم‌دستی: امکان توافق ۲۷ نهاد وجود دارد
• رأی نهنگ‌ها: دارندگان بزرگ TRX تأثیر بیشتری دارند

بلاک‌های ترون ۳۲ مگابایت حجم دارند (در مقایسه با بلاک اتریوم که در حدود چند صد کیلوبایت است). این حجم بزرگ به ترون اجازه می‌دهد تراکنش‌های بیشتری در هر بلوک جای دهد. اما به‌همین دلیل، اجرای نود کامل ترون به فضای ذخیره‌سازی زیاد (چند ترابایت) نیاز دارد و تعداد نودهای کامل کمتر از اتریوم است.

نکته‌ی فنی: شمارش تراکنش روزانه‌ی ترون

ترون روزانه بیش از ۶ تا ۸ میلیون تراکنش دارد که بسیار بیشتر از اتریوم (حدود ۱٫۱ میلیون) است. دلیل اصلی این حجم بالا، انتقال‌های USDT TRC-20 و فعالیت بات‌هاست. برخی تحلیلگران معتقدند بخش بزرگی از این تراکنش‌ها واقعی نیست اما به‌هرحال، ترون یکی از فعال‌ترین شبکه‌های بلاکچینی جهان است.

توکن TRX

TRX (Tronix) توکن بومی شبکه‌ی ترون است. عرضه‌ی کل TRX حدود ۸۶ میلیارد است (تقریباً تمام آن در گردش است). TRX کاربردهای زیر را دارد:

• کارمزد تراکنش: برای پرداخت انرژی و پهنای باند
• استیکینگ: برای دریافت منابع رایگان و پاداش
• حاکمیت: رأی به ۲۷ نماینده‌ی برتر
• ذخیره‌ی ارزش: سرمایه‌گذاری در اکوسیستم ترون

برخلاف اتریوم که تمام کارمزدها به استخراج‌کنندگان/ولیدیتورها می‌رسد، در ترون، کارمزدها بین نمایندگان برتر و شبکه توزیع می‌شود. همچنین، ترون هر سال مقداری TRX می‌سوزاند (Token Burn) تا فشار تورمی کاهش یابد.

قیمت TRX معمولاً بین ۰٫۰۵ تا ۰٫۲ دلار نوسان می‌کند. برای دیدن قیمت لحظه‌ای و نمودار، راهنمای قیمت ترون را ببینید. برای درک بهتر مفاهیم توکنومیکس، راهنمای توکنومیکس را مطالعه کنید.

استانداردهای TRC-20 و TRC-10

ترون دو استاندارد اصلی برای ساخت توکن دارد:

TRC-20: استاندارد توکنی مبتنی بر قرارداد هوشمند و ماشین مجازی TVM. این استاندارد شبیه ERC-20 اتریوم است و انعطاف بالایی دارد. USDT، USDC، WTRX، SUN و بسیاری از توکن‌های دپ‌ها از نوع TRC-20 هستند. تراکنش TRC-20 به انرژی (Energy) نیاز دارد.

TRC-10: استاندارد توکن بومی ترون که بدون نیاز به قرارداد هوشمند و روی خود پروتکل بلاکچین اجرا می‌شود. مزیت TRC-10 این است که نیازی به TVM ندارد و مصرف انرژی و پهنای باند بسیار کمتری دارد. توکن BTT اولیه و برخی توکن‌های قدیمی TRC-10 بودند.

ویژگیTRC-20TRC-10
پشتیبانی از قرارداد هوشمندبله (TVM)خیر
انعطافبالاپایه
مصرف منبعانرژی (Energy)پهنای باند (Bandwidth)
کارمزد تراکنشبالا‌تر (اگر انرژی کافی نباشد)پایین‌تر
توکن‌های معروفUSDT، USDC، SUN، WTRXBTT (قدیمی)

اکثر دپ‌های مدرن ترون از TRC-20 استفاده می‌کنند زیرا سازگار با TVM و در نتیجه با ابزارهای توسعه‌ی اتریوم هستند. برای آشنایی با قراردادهای هوشمند، راهنمای قرارداد هوشمند را ببینید.

ماشین مجازی TVM (Tron Virtual Machine)

TVM (Tron Virtual Machine) ماشین مجازی اجرای قراردادهای هوشمند ترون است. TVM با EVM (Ethereum Virtual Machine) سازگار است؛ یعنی اکثر قراردادهای Solidity که برای اتریوم نوشته شده‌اند، با تغییرات کم روی ترون قابل اجرا هستند.

سازگاری با EVM مزیت بزرگی است زیرا توسعه‌دهندگان می‌توانند ابزارها، کتابخانه‌ها و تجربه‌ی خود را از اتریوم به ترون منتقل کنند. ترون از زبان Solidity (نسخه‌ی ۰٫۸ به بالا) پشتیبانی می‌کند و امکان توسعه با ابزارهای رایج مثل TronBox، TronIDE و TronWeb را فراهم می‌کند.

تفاوت اصلی TVM با EVM در مدل کارمزد است. در اتریوم از Gas استفاده می‌شود، اما در ترون از Energy (انرژی) استفاده می‌شود. هر عملیات روی TVM مقدار مشخصی انرژی مصرف می‌کند و کاربران می‌توانند با استیک TRX، انرژی رایگان دریافت کنند.

برای آشنایی بیشتر با مفهوم ماشین مجازی و گس، راهنمای کارمزد گس را مطالعه کنید.

سیستم انرژی و پهنای باند

یکی از ویژگی‌های منحصربه‌فرد ترون، مدل کارمزد آن است. به‌جای پرداخت گس به‌صورت مستقیم، ترون از دو منبع استفاده می‌کند:

• پهنای باند (Bandwidth): برای تراکنش‌های معمولی (مثل انتقال TRX). هر روز ۶۰۰ بایت پهنای باند رایگان به هر حساب داده می‌شود.
• انرژی (Energy): برای اجرای قرارداد هوشمند (مثل انتقال USDT TRC-20). انرژی از طریق استیک TRX به دست می‌آید.

این مدل به این معناست که اگر شما TRX استیک کنید، می‌توانید تراکنش‌هایتان را بدون پرداخت کارمزد انجام دهید. اگر نه، باید TRX بسوزانید تا کارمزد را بپردازید (معمولاً حدود ۱ تا ۵ TRX برای هر تراکنش TRC-20).

مثال محاسبه‌ی انرژی برای انتقال USDT

• انتقال USDT TRC-20 معمولاً حدود ۶۴٬۸۹۵ انرژی نیاز دارد.

• اگر انرژی کافی نداشته باشید، باید حدود ۱۳ تا ۱۵ TRX (بسته به قیمت انرژی) بسوزانید.

• اما اگر ۱۰۰٬۰۰۰ TRX استیک کنید، روزانه حدود ۸۰٬۰۰۰ انرژی رایگان دریافت می‌کنید.

• با این حساب، می‌توانید ۱ تا ۲ انتقال USDT را در روز بدون کارمزد انجام دهید.

این مدل ترون را برای صرافی‌ها، سرویس‌های پرداخت و کاربرانی که روزانه تراکنش‌های زیادی دارند، بسیار جذاب می‌کند. برای آشنایی با استیکینگ و پاداش آن، راهنمای استیکینگ را ببینید.

USDT روی ترون: محبوب‌ترین استیبل‌کوین جهان

USDT (تتر) روی شبکه‌ی ترون (TRC-20) محبوب‌ترین استیبل‌کوین جهان برای انتقال پول است. عرضه‌ی USDT روی ترون از عرضه‌ی آن روی اتریوم هم بیشتر است (بیش از ۵۰ میلیارد دلار در برابر حدود ۴۰ میلیارد دلار). دلیل این محبوبیت:

• کارمزد بسیار پایین: انتقال USDT TRC-20 معمولاً زیر ۱ دلار است (در مقایسه با اتریوم که می‌تواند ۵ تا ۳۰ دلار باشد)
• سرعت تأیید: حدود ۳ تا ۱۵ ثانیه (در برابر چند دقیقه در اتریوم)
• پشتیبانی گسترده: تقریباً همه‌ی صرافی‌های جهان از USDT TRC-20 پشتیبانی می‌کنند
• قابلیت دسترسی: برای کاربران در سراسر جهان قابل دسترسی است

این موضوع به‌خصوص برای کشورهای در حال توسعه و بازارهای P2P مهم است. در ایران، اکثر انتقال‌های داخلی USDT روی شبکه‌ی ترون انجام می‌شود. برای دیدن نرخ لحظه‌ای USDT، راهنمای نرخ تتر و برای آشنایی با استیبل‌کوین‌ها، راهنمای استیبل‌کوین‌ها را ببینید.

هشدار: تفاوت آدرس‌های TRC-20 و ERC-20

آدرس TRC-20 با حرف T شروع می‌شود (مثل T...). آدرس ERC-20 با ۰x شروع می‌شود. هرگز USDT TRC-20 را به آدرس ERC-20 یا برعکس نفرستید زیرا دارایی شما برای همیشه از دست می‌رود. قبل از انتقال، حتماً شبکه‌ی مقصد را بررسی کنید.

دپ‌های معروف ترون

اکوسیستم ترون میزبان دپ‌های متعددی در حوزه‌ی دیفای، صرافی غیرمتمرکز، وام‌دهی، اوراکل و NFT است. در ادامه، مهم‌ترین آن‌ها را معرفی می‌کنیم:

JustLend
وام‌دهی
دپ ترون

بزرگ‌ترین پروتکل وام‌دهی ترون. کاربران می‌توانند دارایی‌های خود را تأمین نقدینگی کنند و از دیگران وام بگیرند. شبیه Aave یا Compound اتریوم اما روی شبکه‌ی ترون.

Sun.io
صرافی غیرمتمرکز
دپ ترون

مجموعه‌ای از صرافی‌های غیرمتمرکز، استخرهای نقدینگی و توکن‌های استیبل‌کوین. SUN توکن حاکمیتی این پلتفرم است که جاستین سان آن را راه‌اندازی کرده.

JustStake
استیکینگ
دپ ترون

پلتفرم استیکینگ TRX و سایر توکن‌های ترون. کاربران با استیک TRX، پاداش شبکه دریافت می‌کنند و به حاکمیت شبکه کمک می‌کنند.

WinkLink
اوراکل
دپ ترون

اوراکل بومی ترون که داده‌ی خارجی (قیمت، نتیجه‌ی رویدادها، تصادفی‌سازی) را به قراردادهای هوشمند می‌آورد. شبیه Chainlink اما برای اکوسیستم ترون.

APENFT
NFT
دپ ترون

بازار NFT بومی ترون. توکن NFT این پلتفرم برای حاکمیت و پاداش استفاده می‌شود و کاربران می‌توانند NFT بسازند و معامله کنند.

stUSDT
استیبل‌کوین
دپ ترون

نسخه‌ی استیک‌شده‌ی USDT روی ترون که از طریق پروتکل‌هایی مثل JustLend به وجود می‌آید و به دارنده‌اش بازدهی می‌دهد.

برای آشنایی با اکوسیستم دیفای و نحوه‌ی استفاده از دپ‌ها، راهنمای دیفای و برای آشنایی با اوراکل‌ها، راهنمای اوراکل‌ها را ببینید.

ترون در برابر اتریوم و BSC

ترون با اتریوم و بایننس اسمارت چین (BSC) رقابت می‌کند. در ادامه، این سه شبکه را مقایسه می‌کنیم:

ویژگیتروناتریومBSC
مکانیزم اجماعDPoSPoSPoSA
TPS۲۰۰۰~۱۵~۳۰۰
زمان بلوک۳ ثانیه۱۲ ثانیه۳ ثانیه
کارمزد انتقال USDT~۱ دلار۵-۳۰ دلار۱-۳ دلار
تعداد ولیدیتور۲۷هزاران۲۱
غیرمتمرکز بودنمتوسطبالاپایین

ترون برای انتقال پول و دیفای سبک بهترین گزینه است. اتریوم برای اپلیکیشن‌های پیچیده‌تر و لایه‌ی پایه‌ی امنیت بالاتر مناسب‌تر است. BSC بین این دو قرار دارد و توسط بایننس پشتیبانی می‌شود. برای آشنایی با بلاکچین‌های دیگر، راهنمای بلاکچین را ببینید.

جنجال‌های جاستین سان

جاستین سان، بنیان‌گذار ترون، چهره‌ی بحث‌برانگیزی است. برخی از مهم‌ترین جنجال‌های او:

۱. خرید BitTorrent (۲۰۱۸): سان شرکت BitTorrent را خرید و توکن BTT را راه‌اندازی کرد. بسیاری معتقدند این خرید بیشتر برای بازاریابی بود تا توسعه‌ی واقعی.

۲. تقلا برای کنترل Steemit (۲۰۲۰): سان مقدار زیادی توکن STEEM خرید و کنترل استیمیت را به‌دست گرفت. جامعه‌ی استیمیت با هارد فورک Hive واکنش نشان داد و سان عملاً شکست خورد.

۳. اتهامات SEC (۲۰۲۳): کمیسیون بورس و اوراق بهادار آمریکا اتهام فروش اوراق بهادار ثبت‌نشده (TRX و BTT) و دستکاری بازار علیه سان مطرح کرد. سان با پرداخت حدود ۳۰ میلیون دلار جریمه این پرونده را حل‌وفصل کرد.

۴. وعده‌های اغراق‌آمیز: سان بارها وعده‌های بزرگ داده (مثل وعده‌ی تسلا پذیرش دوج‌کوین) که بعداً محقق نشد. او همچنین وعده‌ی صرف شام با وارن بافت را به‌عنوان مزایده‌ی خیریه داد که جنجال‌برانگیز شد.

۵. گزارش‌ها درباره‌ی انتقال حجم عظیم TRX: در چند مورد، گزارش‌هایی درباره‌ی انتقال‌های بزرگ TRX به صرافی‌ها منتشر شده که به فشار فروش توکن مرتبط بود.

با وجود این جنجال‌ها، ترون همچنان یکی از شبکه‌های فعال و پرکاربرد جهان است. اما کاربران باید آگاه باشند که تصمیم‌های ترون (به‌خصوص در زمینه‌ی حاکمیت) تحت تأثیر شخص جاستین سان است. برای آشنایی با ریسک‌های سرمایه‌گذاری، راهنمای مدیریت ریسک و برای جلوگیری از کلاهبرداری، راهنمای جلوگیری از کلاهبرداری را ببینید.

Tron DAO و حاکمیت

ترون در سال‌های اخیر تلاش کرده خود را به‌عنوان یک Tron DAO (سازمان خودگردان غیرمتمرکز) معرفی کند. در این مدل، دارندگان TRX می‌توانند در تصمیم‌گیری‌های شبکه مشارکت کنند:

• رأی به ۲۷ نماینده‌ی برتر: هر ۱ TRX استیک‌شده برابر ۱ رأی است.
• پیشنهادهای حاکمیتی: (TIP — Tron Improvement Proposal) برای تغییرات شبکه
• کمیته‌ی حاکمیت: شامل اعضای منتخب که روی تصمیم‌های مهم رأی می‌دهند

در عمل، Tron DAO تمرکز کمتری نسبت به چیزی که ادعا می‌شود دارد. بخش بزرگی از عرضه‌ی TRX در دست جاستین سان و نهادهای مرتبط با او است و این موضوع، حاکمیت واقعی را محدود می‌کند. برای آشنایی با مفهوم DAO، راهنمای DAO و برای آشنایی با حاکمیت غیرمتمرکز، راهنمای حاکمیت را ببینید.

اکوسیستم NFT ترون

ترون استاندارد TRC-721 (مشابه ERC-721 اتریوم) برای NFTها دارد. اکوسیستم NFT ترون به‌اندازه‌ی اتریوم یا سولانا بزرگ نیست اما بازارهایی مثل APENFT و Just NFT فعال هستند.

مزیت NFT روی ترون کارمزد بسیار پایین است. روی اتریوم، ضرب یک NFT می‌تواند ۵ تا ۵۰ دلار کارمزد داشته باشد، اما روی ترون تنها چند سنت. این موضوع، NFT ترون را برای هنرمندان و کلکسیونرهای کوچک‌تر جذاب می‌کند.

با این حال، حجم بازار NFT ترون کوچک است و اکثر پروژه‌های هنری بزرگ همچنان روی اتریوم، سولانا یا لایه‌ی ۲‌های اتریوم مستقر هستند.

نکات کاربردی برای کاربران ایرانی

ترون برای کاربران ایرانی یکی از مهم‌ترین شبکه‌هاست. در ادامه، نکات کاربردی ارائه می‌شود:

۱. انتقال USDT: اکثر صرافی‌های ایرانی از USDT TRC-20 پشتیبانی می‌کنند. این شبکه به‌دلیل کارمزد پایین، گزینه‌ی اصلی انتقال پول بین صرافی‌ها است — نرخ تتر.

۲. کیف پول: کیف پول‌های TronLink، Trust Wallet و Ledger از ترون پشتیبانی می‌کنند. کیف پول TronLink بومی ترون است و افزونه‌ی مرورگر دارد — راهنمای کیف پول.

۳. استیک TRX برای انتقال رایگان: اگر تعداد زیادی تراکنش USDT انجام می‌دهید، می‌توانید TRX استیک کنید و انرژی رایگان دریافت کنید. این کار برای صرافی‌ها و فعالان P2P صرفه‌جو بزرگی دارد.

۴. آگاهی از جنجال‌های جاستین سان: اگر روی TRX سرمایه‌گذاری می‌کنید، باید از جنجال‌های جاستین سان آگاه باشید. قیمت TRX ممکن است تحت تأثیر اخبار مربوط به سان باشد.

۵. ریسک تحریم: ترون توسط پروژه‌های ضدتحریم هدف قرار گرفته است. اگرچه خود ترون در حال حاضر تحریم‌های مشخصی علیه کاربران ایرانی اعمال نمی‌کند، اما برخی دپ‌های ترون ممکن است IPهای ایران را مسدود کنند.

۶. دیفای روی ترون: پروتکل‌هایی مثل JustLend و Sun.io امکان وام‌دهی و تبادل دارایی را فراهم می‌کنند. اما حجم نقدینگی این پروتکل‌ها به‌اندازه‌ی اتریوم نیست — راهنمای دیفای.

۷. آموزش مداوم: اکوسیستم ترون به‌سرعت در حال تکامل است. برای آشنایی با مفاهیم پایه، دایره‌المعارف و راهنمای سرمایه‌گذاری را ببینید.

نکته‌ی کاربردی: شروع با ترون

اگر تازه با ترون آشنا می‌شوید، ابتدا کیف پول TronLink را نصب کنید. سپس مقداری TRX (مثلاً ۱۰۰ تا ۵۰۰ TRX) برای کارمزد تهیه کنید. حالا می‌توانید USDT TRC-20 دریافت کنید و در دپ‌های ترون فعالیت کنید. برای انتقال‌های اولیه، نیازی به استیک نیست؛ فقط کافی است ۱ تا ۵ TRX برای کارمزد در کیف پول داشته باشید.

سوالات متداول

بلاکچین ترون (Tron) چیست؟▾

ترون یک بلاکچین لایه‌ی ۱ با سرعت بالا و کارمزد بسیار پایین است که در ۲۰۱۷ توسط جاستین سان پایه‌گذاری شد. این شبکه از مکانیزم اجماع DPoS (اثبات سهام نمایندگی‌شده) استفاده می‌کند و توان پردازشی حدود ۲۰۰۰ تراکنش در ثانیه دارد. هدف اصلی ترون، تبدیل‌شدن به زیرساخت اپلیکیشن‌های محتوا، سرگرمی، دیفای و انتقال استیبل‌کوین است. استیبل‌کوین USDT روی ترون (TRC-20) به‌دلیل کارمزد نزدیک به صفر، محبوب‌ترین استیبل‌کوین جهان برای انتقال پول است.

تفاوت TRC-20 و TRC-10 چیست؟▾

TRC-20 استاندارد توکنی است که با قرارداد هوشمند و ماشین مجازی TVM (سازگار با EVM) ساخته می‌شود و شبیه ERC-20 اتریوم است. توکن‌های TRC-20 مثل USDT ترون، انعطاف‌پذیر و قابل برنامه‌ریزی هستند. TRC-10 اما استاندارد توکن بومی ترون است که بدون نیاز به قرارداد هوشمند و روی خود پروتکل بلاکچین ساخته می‌شود و مصرف انرژی و پهنای باند کمتری دارد. بسیاری از توکن‌های قدیمی ترون (مثل BTT اولیه) TRC-10 بودند اما اکثر دپ‌های جدید از TRC-20 استفاده می‌کنند.

چرا USDT ترون این‌قدر محبوب است؟▾

USDT روی شبکه‌ی ترون (TRC-20) به‌دلیل کارمزد بسیار پایین (معمولاً زیر ۱ دلار و حتی رایگان در صورت استیک TRX) و سرعت تأیید حدود ۳ ثانیه، محبوب‌ترین استیبل‌کوین جهان برای انتقال پول است. تتر روی ترون بیش از ۵۰ میلیارد دلار عرضه دارد و روزانه حجم عظیمی از تراکنش‌ها را جابه‌جا می‌کند. این موضوع به‌خصوص برای کاربران ایرانی، صرافی‌های P2P و بازارهای در حال توسعه بسیار جذاب است زیرا انتقال ارزان و سریع است.

سیستم انرژی و پهنای باند (Energy/Bandwidth) ترون چیست؟▾

ترون به‌جای کارمزد گس اتریوم، از دو منبع استفاده می‌کند: پهنای باند (Bandwidth) برای تراکنش‌های معمولی و انرژی (Energy) برای اجرای قرارداد هوشمند. کاربران با استیک کردن TRX می‌توانند این منابع را به‌صورت روزانه رایگان دریافت کنند. مثلاً اگر ۵۰۰۰ TRX استیک کنید، می‌توانید چند تراکنش TRC-20 را در روز بدون پرداخت کارمزد انجام دهید. این مدل منحصربه‌فرد، ترون را برای انتقال‌های روزانه بسیار ارزان می‌کند.

آیا بلاکچین ترون غیرمتمرکز است؟▾

ترون از نظر فنی غیرمتمرکز است زیرا توسط ۲۷ نماینده‌ی برتر (Super Representatives) که با رأی دارندگان TRX انتخاب می‌شوند، اداره می‌شود. اما این مکانیزم DPoS، تمرکز بیشتری نسبت به اتریوم دارد زیرا تعداد تولیدکننده‌های بلوک محدود به ۲۷ است. همچنین جاستین سان، بنیان‌گذار ترون، نقش بسیار پررنگی در اکوسیستم دارد که انتقاداتی درباره‌ی میزان تمرکز واقعی شبکه به همراه داشته است. با این حال، ترون فعال، امن و در سطح جهانی پذیرفته‌شده است.

جمع‌بندی

ترون (Tron) یکی از مهم‌ترین بلاکچین‌های لایه‌ی ۱ جهان است که با مکانیزم DPoS، سرعت ۲۰۰۰ TPS و کارمزد بسیار پایین، میزبان بیش از ۵۰ میلیارد دلار USDT است. توکن بومی TRX برای کارمزد، استیکینگ و حاکمیت استفاده می‌شود و استانداردهای TRC-20 و TRC-10 امکان توسعه‌ی دپ‌ها را فراهم می‌کنند.

ماشین مجازی TVM با EVM سازگار است و مدل انرژی/پهنای باند منحصربه‌فرد ترون، امکان تراکنش‌های رایگان با استیک TRX را فراهم می‌کند. اکوسیستم دپ‌های ترون شامل JustLend، Sun.io، JustStake و WinkLink است. اما جنجال‌های جاستین سان، بنیان‌گذار ترون، باید در نظر گرفته شود.

برای کاربران ایرانی، ترون به‌دلیل کارمزد پایین و پشتیبانی گسترده از USDT، شبکه‌ی اصلی انتقال پول است. اما هنگام سرمایه‌گذاری بلندمدت در TRX، باید از ریسک‌های مرتبط با جاستین سان و تمرکز شبکه آگاه بود. برای ادامه‌ی مسیر، راهنمای قیمت ترون، راهنمای استیبل‌کوین‌ها، راهنمای توکنومیکس و دایره‌المعارف را ببینید.